About us

 BAN GIÁM HIỆU

 CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (FAQ)

 CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGẮN HẠN

 Cựu sinh viên

 danh muc dang bo

 Danh muc KTKT En

 danh muc van ban

 ĐÀO TẠO CHÍNH QUY

 ĐÀO TẠO NGẮN HẠN

 General Introduction

 Giới thiệu

 Giới thiệu

 Giới thiệu

 Giới thiệu chung

 GƯƠNG MẶT TIÊU BIỂU

 HỌC VIÊN - NGHIÊN CỨU SINH

 Home

 HOME

 Introduction

 Introduction

 LỰA CHỌN NGHỀ NGHIỆP

 menu94

 News

 QTKD danh mục

 SẢN PHẨM NGHIÊN CỨU

 SINH VIÊN

 SỰ KIỆN

 TÀI NGUYÊN HỌC TẬP

 Thông báo

 Thông báo

 Thông báo chung

 THÔNG TIN CHUNG

 Thông tin VNU

 Tin tức

 Tin tức

 Tin tức hoạt động

 Tin tức hoạt động

 Tin tức hoạt động

 Trang chủ

 ueb2019

 WELCOME

 Xuất bản phẩm

 ♔ Đào tạo và tuyển sinh

 About GPAC

 About us

 Articles published in international journals

 Các khoa

 Chuỗi báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam

 Chương trình ĐT thạc sĩ

 Dành cho cán bộ

 Danh mục

 Đào tạo

 ĐƠN VỊ ĐÀO TẠO

 Editorial Board

 General Introduction

 Giới thiệu

 Giới thiệu

 Giới thiệu

 Giới thiệu

 Giới thiệu

 Giới thiệu

 Giới thiệu chung

 Giới thiệu chung

 Giới thiệu hoạt động HTPT

 Hoạt động chuyên môn

 Hội đồng Biên tập

 INTRODUCTION

 Introduction

 Letter from Editor-in-Chief

 Lịch sử phát triển

 Lịch sử phát triển

 Lịch sử phát triển

 News

 News

 News

 PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG UEB

 Program Criteria

 RANKINGS

 TÀI NGUYÊN NGHIÊN CỨU

 THÔNG BÁO

 Thông báo

 Thông báo

 Thông báo

 Thông báo

 THÔNG TIN TUYỂN SINH

 Thư ngỏ

 Tin hoạt động

 Tin tức - Hoạt động

 Tuyển sinh đại học

 Undergraduate

 Upcoming

 Vài nét về Trường ĐHKT

 Văn bản Trường ĐHKT

 Về hoạt động nghiên cứu

 ♕ Nghiên cứu khoa học

 About PPDS

 Các câu lạc bộ sinh viên

 Các trung tâm

 Chương trình đào tạo

 Chương trình đào tạo

 CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO

 Chương trình ĐT tiến sĩ

 Cơ cấu tổ chức

 ĐĂNG KÍ THÀNH VIÊN

 Dành cho sinh viên

 Đề tài cấp Nhà nước

 ĐHKT - những chặng đường

 ĐƠN VỊ CHỨC NĂNG

 Events

 Giới thiệu

 Giới thiệu chung

 Giới thiệu chung

 Giới thiệu về Viện

 Hội đồng biên tập

 Hội thảo

 Important Dates

 Kế hoạch đào tạo

 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN

 Lịch trình đào tạo

 Lý do chọn ĐHKT

 Message of the Rector

 News

 News

 News

 Nghiên cứu

 NHÀ NGHIÊN CỨU

 Nhận diện thương hiệu

 Notices

 Postgraduate

 Research Product

 Thông báo

 Thông báo

 Thông báo

 Thông điệp của hiệu trưởng

 Tin tức

 TIN TỨC CHUNG

 Tin tức hoạt động

 Tin tức và sự kiện

 Trainings

 Tuyển sinh sau đại học

 Tuyển sinh sau đại học CLC

 Văn bản ĐHQGHN

 ♖ Hợp tác phát triển

 Academic exchange

 Academic programs

 Admission

 Archives

 Các ngành đào tạo của ĐHKT

 CẨM NANG ĐẠI HỌC

 Categories & Prizes

 Chương trình đào tạo

 Cơ cấu tổ chức

 Cooperation

 Đào tạo

 Đào tạo

 Đào tạo ngắn hạn

 Đề tài cấp Đại học Quốc gia

 Đối tác trong nước

 Đối tác và bảo trợ

 ĐƠN VỊ NGHIÊN CỨU VÀ DỊCH VỤ

 General Introduction

 Giáo dục - Đào tạo

 Giới thiệu

 Hỗ trợ sinh viên

 Hợp tác

 Information for

 Instructions to Authors

 Kế hoạch chiến lược

 Kế hoạch hoạt động

 Kế hoạch nhiệm vụ

 KEYNOTE SPEAKERS

 Lãnh đạo Trường ĐHKT

 Nghiên cứu - trao đổi

 Nội quy

 Organizer

 PAST-CONFERENCES

 Research

 Research

 Research project

 Sinh viên cần biết

 Số đã xuất bản

 Sự kiện trong năm

 SỨ MỆNH TẦM NHÌN

 Thể lệ gửi bài

 Thời khóa biểu

 Thông báo

 THÔNG BÁO

 TIN TỨC

 Trainings

 Tư vấn chính sách

 Tuyển sinh đại học CLC

 Về thầy cô

 Xuất bản phẩm

 ♙ Bản tin

 ACCEPTED PAPERS

 Announcement

 Announcements

 Ba công khai

 Books

 Các tổ chức đoàn thể

 Cultural exchange

 Đăng ký lớp học phần

 Đào tạo

 Đào tạo

 Đối tác nước ngoài

 Editorial Board

 FIBE & Me

 Giải thưởng

 Giảng viên

 Guide for Authors

 Học bổng

 Học bổng - Học phí

 Hướng dẫn tác giả

 Judges

 Khóa học kỹ năng

 Library

 Lịch thi

 News and Events

 Nghiên cứu

 Nghiên cứu

 Nghiên cứu khoa học

 Nghiên cứu khoa học

 Partnership

 Research

 Sinh viên

 SỰ KIỆN

 Sứ mệnh - Giá trị cốt lõi

 Thông báo

 Thông tin tham khảo

 Tin tức

 Trainings

 TRAO ĐỔI GIẢNG VIÊN

 TRIẾT LÝ GIÁO DỤC

 Về chúng tôi

 ♗ FIBE & Tôi

 Biểu mẫu

 Bulletin

 Chân dung nhà giáo

 Chia sẻ

 Đảm bảo chất lượng

 Dịch vụ

 Đối tác

 Đối tác của Trường ĐHKT

 Học phí

 Hợp tác

 Hợp tác

 Hợp tác

 Khẩu hiệu hành động

 Lịch công tác

 Lịch thi học kỳ

 Lịch trình đào tạo

 Môi trường học tập

 More Information

 Nghiên cứu khoa học

 Nghiên cứu và Ấn phẩm

 Nhóm nghiên cứu mạnh

 Phiếu nhập điểm

 Research

 Resources

 Sinh viên

 Sinh viên

 Students and Alumni

 Thời khóa biểu

 Thông báo

 Thông báo

 THÔNG ĐIỆP LÃNH ĐẠO

 Tin tức

 TUYỂN DỤNG

 Tuyển sinh chương trình ĐT thứ hai bằng kép

 Văn bản hướng dẫn

 ♘ Giới thiệu

 CƠ CẤU TỔ CHỨC

 Contact

 Contact

 Contact us

 Đào tạo

 Development Cooperation

 Get Involved

 Gương mặt sinh viên

 Học và thi

 Học viên

 Hỏi - đáp

 Hợp tác phát triển

 Hợp tác phát triển

 Ký túc xá

 Lịch công tác

 Luận văn

 Presenter

 Sản phẩm KHCN tiêu biểu

 Thông báo

 Tin tức

 Tổ chức - nhân sự

 Triết lý giáo dục

 Tuyển sinh chương trình liên kết quốc tế

 Ý kiến bạn đọc

 Bài báo quốc tế

 Hoạt động Đảng - Đoàn thể

 Kế hoạch chiến lược

 Library

 Liên hệ

 Liên hệ

 Nghiên cứu - tư vấn

 Nghiên cứu khoa học

 Nhân vật - Sự kiện

 Phiếu nhập điểm

 Publication

 Students and Alumni

 Sydney Genesis

 Tài liệu văn bản - Hướng dẫn

 Thông báo

 Thông tin luận án

 THƯƠNG HIỆU

 Tư vấn và Đào tạo cao cấp

 Tuyển sinh

 Bài báo trong nước

 Biểu mẫu

 Chỉ dẫn đường đi

 Cơ sở dữ liệu Đảm bảo Chất lượng

 Công bố quốc tế của NCS

 Đảm bảo chất lượng

 Đào tạo ngắn hạn

 ĐBCL GIÁO DỤC

 Direction

 EDNA Genesis

 Hoạt động của sinh viên

 Học vụ

 Hợp tác phát triển

 Lịch Lãnh đạo khoa

 Niên luận - khóa luận

 Sinh viên tình nguyện

 Thông báo

 Tin tức hoạt động

 Tốt nghiệp

 Trao đổi

 Các nhà tài trợ

 Chuyên đề

 Cơ sở vật chất

 Cuộc sống sinh viên

 Đảm bảo chất lượng

 Đào tạo

 FAQs

 Liên hệ

 Liên hệ

 Liên hệ

 Liên hệ

 NCKH sinh viên

 Sinh viên nước ngoài

 Thông báo

 THÔNG TIN VNU

 Trọng số môn học

 Văn bản - Hướng dẫn

 Bài phát biểu của Hiệu trưởng

 BÁO CHÍ NÓI VỀ UEB

 Chỉ đường

 Đào tạo

 ĐHKT qua báo chí

 Download tài liệu NCKH

 Đường đến trường

 Hệ thống công nghệ thông tin

 News

 Sách đã xuất bản

 Thông báo

 Thông báo

 Thông báo

 Thông báo

 Tin tức

 Văn bằng

 About us

 Hệ thống website ĐHKT

 Kỷ yếu

 Liên hệ

 Trao đổi

 Tuyển dụng

 Văn bằng

 Việc làm cho sinh viên

 Bản tin Kinh tế Phát triển

 Biểu mẫu công tác SV

 Liên hệ

 Văn bản hướng dẫn

 Hỏi - đáp

 Khen thưởng - Kỷ luật

 Nghiên cứu khoa học

 Sắp diễn ra

 Sổ tay cán bộ Đoàn - Hội

 Academics

 In ấn - Xuất bản

 Liên hệ

 Thông báo

 Cooperation

 Đề tài đang thực hiện

 Research

 Cuộc thi khởi nghiệp

 Đề tài đã thực hiện

 Biểu mẫu về NCKH

 Hợp tác phát triển

 Video

 Văn bản hướng dẫn

 Campus

 Câu hỏi thường gặp

 Liên hệ

 Nghiên cứu

 Danh bạ web

 Sinh viên

 Liên hệ

 Góc chuyên môn

 Chương trình trao đổi quốc tế

 Chương trình trao đổi trong nước

 Hợp tác phát triển

 Văn bản - Biểu mẫu

 Cẩm nang sinh viên năm học 2021 - 2022

 Quy định về công tác SV

 Thư viện dùng chung khối ngành Kinh tế

 Hỏi - đáp về công tác SV

 test

 Giảng viên ĐHKT

 Học giả quốc tế

 Liên hệ

 Chỉ dẫn & bản đồ

Cảnh báo sớm để giảm "sốc" cho xã hội

PGS.TS Nguyễn Hồng Sơn. Ảnh: Phạm Thuý
Giá dầu thế giới tăng khiến giá cả trong nước tăng theo, giá rét bất thường khiến cuộc sống người dân nghèo điêu đứng, thậm chí những "điều tốt" như tiền đầu tư nước ngoài đổ vào nhưng nhiều quá cũng góp phần lạm phát...


Phó giáo sư, tiến sĩ NGUYỄN HỒNG SƠN - Phó hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế (ĐH Quốc gia Hà Nội) - gọi đó là những "cú sốc" không lường trước trong quá trình vận hành xã hội. Ông nói:
- Những rủi ro không biết trước như thiên tai, dịch bệnh, biến động giá cả, tâm lý... là điều không tránh khỏi của bất cứ xã hội, thời đại nào. Trong vận hành kinh tế cũng vậy.
Chúng ta ngoài chuyện phải gánh những rủi ro bất trắc của chính mình còn phải lường đến những bất trắc xảy ra từ bên ngoài tác động vào. Ví dụ thị trường dầu lửa thế giới "sốt" cao thì thị trường VN bị ảnh hưởng. Thậm chí, chúng ta kêu gọi đầu tư nước ngoài, mở cửa thị trường chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm... thì cũng phụ thuộc nguồn đầu tư nước ngoài.
Những diễn biến nằm ngoài tính toán của ta về nguồn tiền này cũng có thể đem lại rủi ro. Những câu chuyện khủng hoảng kinh tế châu Á mười năm trước, chuyện giá dầu tăng, chuyện USD về nhiều... là minh chứng cho những "cú sốc" bất thường từ bên ngoài dội đến. Chuyện dịch bệnh như tiêu chảy cấp, cúm gia cầm hay thiên tai như lũ lụt, giá rét... là những "cú sốc" từ trên trời giáng xuống. Xã hội phát triển càng nhanh, càng qui mô thì những "cú sốc" càng có thể nhiều và nguy hại.
* Thưa ông, những vấn đề kinh tế như giá dầu tăng, thu hút tiền đầu tư nước ngoài... là những chuyện diễn ra có quá trình và chúng ta đều biết trước?
- Đúng vậy. Cũng giống như lũ lụt, giá lạnh... chúng ta đều nhìn thấy trước, thậm chí quen thuộc với chúng. Chúng ta quen đối phó với chúng khi chúng ở những cấp độ bình thường và chưa quá khả năng tự đề kháng của ta. Nhưng nếu những biến động đó tăng vượt mức chịu đựng, mức "quen thuộc" thì những công cụ và khả năng đề kháng thông thường ở ta chưa đủ hiệu lực chống đỡ. Và khi đó thiệt hại có thể khôn lường.
Những biện pháp mang tính đối phó thường rất tốn kém và ít hiệu quả. Ví dụ giá dầu tăng nhưng chúng ta chưa có liệu pháp, phương án đối phó với chuyện tăng quá cao và giữ giá quá lâu như vừa qua. Tiền đầu tư nước ngoài thật ra là điều ta mong phấn đấu, nhưng lại chưa có sự chuẩn bị đầy đủ để hấp thụ một lượng vốn quá lớn, đa dạng và nhiều tính chất như vậy.
Giá rét thì mùa đông nào cũng có, nhưng năm nay ta đã không ứng phó được với mức độ dưới 0oC, kéo dài tận miền Trung và diễn ra nhiều ngày. Những "cú sốc" được hình thành từ sự không lường trước cả về loại hình, mức độ, tần số hay tính chất... của các hiện tượng kinh tế, xã hội và thiên nhiên.
* Chúng ta đã đối phó với các "cú sốc" đó tốt chưa?
- Để đo lường chất lượng của công tác đối phó thì chính là việc giảm thiểu ngày một tốt hơn những thiệt hại do "cú sốc" gây ra. Thậm chí có thể biến những "cú sốc" thành vô hại và không cần xem là "sốc" nữa. Xét về những "cú sốc" kinh tế của năm qua, thực chất chúng ta đã phải chịu thiệt hại không nhỏ. Những thiệt hại đó cũng chưa hoàn toàn khắc phục hay chấm dứt.
Với những "cú sốc" đã giải quyết dứt điểm thì thực chất là do sự kiện đó tự chấm dứt. Ví dụ như bão lụt. Mặt khác, tuy có thể thiệt hại đã ít hơn nhưng về chất lượng của giải pháp thì chưa được. Cũng là bão lụt. Thật ra đó là hiện tượng bình thường, năm nào cũng có và xảy ra đúng kỳ, đúng điểm. Thế nhưng năm nào thiếu đói cũng đe dọa vùng lũ. Năm nào vùng lũ cũng có bằng ấy phương thức khắc phục và nguy cơ thiếu đói của mùa lũ chưa biết bao giờ chấm dứt.
Giải pháp của chúng ta từ trước đến nay gần giống như biện pháp chiến tranh của quân đội là "bao vây, tiêu diệt" mang tính sự vụ. Đòi hỏi ở Nhà nước là phải tìm cách chấm dứt, hóa giải bão lụt ở đây. Hoặc ít nhất cũng phải tìm phương thức hỗ trợ người vùng lũ đủ sức mạnh không bị thiếu đói vì bão lũ hay có những chỗ dựa hữu hiệu khi bão lũ, chứ không phải trông vào lượng lương thực vận chuyển cực nhọc từ Hà Nội, miền Nam cũng như lòng từ thiện của bà con cả nước.
Chúng ta có thể nghiên cứu xây dựng kho dự trữ lương thực ở vùng lũ, những quĩ, những chính sách bảo hiểm, những cơ chế đặc thù cho vùng lũ. Có thể xây dựng những địa điểm, cách thức trú ngụ tránh lũ... Sao cho bão lũ dần dần không còn là "cú sốc" đau khổ của bà con và cả nước.
* Theo ông, chúng ta cần đối phó với những "cú sốc" đó như thế nào?
- Giá dầu thế giới phải hằng ngày có bộ phận chuyên theo dõi, đo lường sẽ nắm bắt và phân tích bằng những công cụ nhanh, hiện đại. Nếu giá dầu tăng đến một ngưỡng "vàng" chẳng hạn, lập tức họ đưa ra những cảnh báo sớm nhất kèm theo khuyến cáo ứng phó cho cơ quan điều tiết thị trường, doanh nghiệp và có thể cả dân chúng.
Nếu giá dầu tiếp tục leo thang đến mức "đỏ” thì những cơ quan nghiên cứu phải phân tích được nguyên nhân, dự báo được diễn biến và tối thiểu là những kịch bản của thị trường hay các tác động kinh tế - xã hội trong nước.
Tóm lại nguyên tắc số 1 là xây dựng hệ thống cảnh báo sớm. Ví dụ quyết định 03 của Ngân hàng Nhà nước về quản lý tỉ lệ ngân hàng cho vay đầu tư chứng khoán cũng là một cơ chế cảnh báo. Nếu ngân hàng cho vay vượt quá mức này thì nút báo động sẽ reo. Các lĩnh vực quan trọng như đầu tư gián tiếp nước ngoài, lạm phát cũng rất cần có những cơ chế cảnh báo như vậy.
* Ngoài cảnh báo, chúng ta còn có thể làm gì trước khi "cú sốc" xảy ra, thưa ông?
"Giải pháp của chúng ta từ trước đến nay gần giống như biện pháp chiến tranh của quân đội là "bao vây, tiêu diệt" mang tính sự vụ. Những biện pháp mang tính đối phó thường rất tốn kém và ít hiệu quả"
- Nguyên tắc thứ hai là xây dựng cơ chế bảo hiểm cho các đối tượng dễ tổn thương. Ví dụ cho người nghèo, nông thôn trước những "cú sốc" thiên tai, lạm phát; cho doanh nghiệp, cho thị trường có những sản phẩm, hàng hóa nhạy cảm. Quĩ bình ổn xăng dầu mà chúng ta đang xây dựng là một ví dụ.
Khi có lãi thì bỏ tiền vào quĩ, khi lỗ thì trích quĩ để bù hoặc để kiềm chế giá bán rồi tăng từ từ. Như vậy doanh nghiệp không quá lỗ, thị trường không quá "sốc" và xã hội có thời gian để thích nghi với giá dầu cao. Với người nghèo thì quí giá nhất là hệ thống an sinh xã hội như bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cho nông dân, bảo hiểm nông nghiệp...
Ngoài ra, những vùng thường xuyên bị bão lụt có thể có quĩ lương thực, tiền bạc riêng. Các giải pháp tại chỗ dựa vào hai nguyên tắc trên cũng sẽ dễ dàng hơn. Ví dụ nạn giá rét này trước hết cơ quan dự báo phải nắm được cơ bản diễn biến thời tiết và đưa ra những cảnh báo. Các cơ quan hữu quan, các địa phương nắm được tình hình phải có những biện pháp ứng phó bảo vệ hoa màu, gia súc. Ngành y tế, giáo dục phải có cách thức bảo vệ sức khỏe con người...
Những giải pháp đó phải được xây dựng từ trước. Nếu thiệt hại vẫn xảy ra thì hệ thống an sinh xã hội vào cuộc cứu những người bệnh, những gia đình chết lúa, chết trâu. Và quan trọng nữa là sau đợt rét này, chúng ta phải biết làm gì để nếu lần sau có xảy ra thì mất mát không còn như vậy nữa.


QUANG THIỆN thực hiện (theo Tuổi trẻ online)